Jak zrobić sok jabłkowy: porady dotyczące wyciskania soku
Przygotowanie soku składa się z kilku etapów:
1) Zebrać, posortować i umyć jabłka;
Najpierw należy zebrać i dokładnie posortować jabłka, szczególnie jeśli owoce były zebrane z ziemi. Najlepiej wyciskać sok z dopiero co zebranych z drzewa jabłek. W ten sposób
- - osiągniesz najwyższy wydajność soku (70% i więcej);
- - zachowasz niezbędne do fermentacji naturalne drożdże (jeśli zamierzasz robić wino z soku, to jest to szczególnie ważne);
- - zaoszczędzisz czas na usuwanie uszkodzonych miejsc i mycie jabłek;
- - uzyskasz maksymalną ilość witamin;
- - taki sok będzie najsmaczniejszy i najzdrowszy.

Rysunek 1. Torba do zbierania jabłek i owoców 10l (Producent: LE KANGOUROU)
Jabłka można zbierać bezpośrednio z gałęzi lub potrząsnąć jabłonią, a następnie zebrać owoce z ziemi. Istnieje do tego specjalny sprzęt. Może to być drzewny wstrząsacz, który mocuje się do traktora, używając wału odbioru mocy lub akumulatorowe maszyny do zbierania opadłych jabłek.

Rysunek 2. Zbieracz do opadłych jabłek Obstraupe 05 (Producent: Organic Tools GmbH)
Wideo 1. Drzewny wstrząsacz (Producent: HUEMER OBSTERNTETECHNIK)
Jeśli wyciskasz sok z opadłych jabłek, które leżały na ziemi przez kilka dni, to wydajność soku będzie znacznie mniejsza (około 20-40%). Wydajność soku będzie również niska, jeśli zbierzesz jabłka z drzewa i wyciśniesz sok po kilku tygodniach. Przy zwykłym przechowywaniu jabłka szybko tracą wilgoć, rozkłada się struktura komórkowa, a owoce stają się luźne, szczególnie jeśli były uszkodzone. Jabłka mogą długo pozostawać soczyste tylko przy odpowiednim przechowywaniu w wyspecjalizowanych magazynach z regulowaną atmosferą i stałym mikroklimatem. Można to osiągnąć dzięki zwiększonej wilgotności powietrza 90-95%, niskiej temperaturze 0…+2 °C, zmienionemu składowi powietrza oraz obróbce jabłek przed przechowywaniem.
Po zbiorze i sortowaniu umyj jabłka i włóż je do wiader, pozwalając wodzie ocieknąć. Nie należy używać zgniłych i spleśniałych jabłek, ponieważ obecność nawet kilku zepsutych owoców może zepsuć smak i skrócić czas przechowywania końcowego produktu. Aby sok był smaczniejszy i aromatyczniejszy, używaj owoców z różnych jabłoni. Do wyciskania soku najlepiej nadają się jesienne odmiany jabłek, ponieważ mają gęstszy miąższ i zawierają więcej soku. Letnie odmiany szybko przejrzeją i stają się luźne. Należy używać dojrzałych jabłek lub lekko niedojrzałych, ponieważ przejrzałe owoce są zbyt luźne, źle poddają się prasowaniu, a sok na wyjściu jest mętny z dużą zawartością miąższu. W niedojrzałych jabłkach zawartość wilgoci jest mniejsza, a sok jest kwaśny. Taki sok można rozcieńczyć wodą pitną i dodać cukier, jednak nie będzie tak zdrowy i smaczny, jak sok z dojrzałych jabłek.
2) Zmielić jabłka za pomocą rozdrabniacza;
Następnie jabłka należy zmielić. W wyniku tego powstaje jednorodna masa jabłkowa, z której zaczyna wydobywać się sok nawet bez prasowania. Do rozdrabniania użyj ręcznego lub elektrycznego rozdrabniacza, wcześniej mocując go nad pojemnikiem na zmielone jabłka, na przykład między dwoma ławkami lub bezpośrednio nad koszem prasy. Zwykłe krojenie nożem nie wystarczy. Optymalny rozmiar kawałków to około 6-8 mm (tak, jakbyś tarł marchewkę na dużej tarce). Taki rozmiar jest optymalny do prasowania. Zbyt drobna frakcja zatyka worek filtracyjny. Zbyt duże kawałki jabłek będą źle poddawać się prasowaniu. Należy zauważyć, że podczas rozdrabniania jabłek pestki powinny pozostawać całe, co pozwala uniknąć niepożądanej goryczy soku.

Rysunek 3. Elektryczny rozdrabniacz jabłek ESE-055 (Producent: APPLE PRESS LTD.)
3) Wyciśnij zmielone jabłka za pomocą prasy;
Śrubowa prasa jest przykręcana do powierzchni śrubami. Prasa hydrauliczna wystarczy postawić na stole lub ławce.
Aby sok był bardziej przezroczysty z małą zawartością miąższu, do kosza wkłada się worek filtracyjny. Następnie zmielona masa jabłkowa układana jest w koszu. Krawędzie worka zawija się, przykrywając masę jabłkową, a na górze układa się tłok. Kosz prasy ustawia się dokładnie w centrum i za pomocą śruby lub podnośnika wyciska się sok. Ciśnienie w koszu należy zwiększać stopniowo, aby sok miał czas oddzielić się od masy jabłkowej. Gdy cały sok spłynie, beczka jest wybierana razem z tacą, a następnie tłok wraz z jabłkowym wytłokiem jest wypychany na zewnątrz. Jeden cykl pracy prasy trwa 5-10 minut (załadunek, wyciskanie, opróżnianie kosza). W zależności od odmiany, stopnia dojrzałości jabłek oraz stopnia wstępnego rozdrabniania, wydajność soku wynosi około 50-70% wagi masy jabłkowej. W ten sposób, przy objętości kosza wynoszącej 10 litrów, w jednym cyklu można wycisnąć 5-7 litrów soku jabłkowego.

Rysunek 4. Hydrauliczna prasa do wyciskania soku GP-26 (Producent: APPLE PRESS LTD.)
Przybliżona wydajność soku
Z soczystych jabłek, w zależności od ich odmiany i dojrzałości, zebranych z jabłoni wydajność soku wynosi 50-70%. Z opadłych i leżących jabłek - 20-40%.
Dla wygody można na rurkę tacy założyć silikonową rurkę, a drugi koniec umieścić w pojemniku na sok.
Użycie filtra-diaphragmy lub drewnianych kratek
Aby zwiększyć wydajność soku, można używać filtrów-diaphragmy (fr. “scourtin”, it. "fiscoli”) lub drewnianych kratek. Pozwala to na podział masy jabłkowej na cieńsze warstwy. Kratki pełnią rolę drenażu i pozwalają sokowi lepiej spływać z wnętrza na zewnątrz kosza podczas prasowania. Im więcej warstw, tym większa wydajność soku. Do wyciskania soku jabłkowego zazwyczaj potrzebne są 3-5 kratek, co dzieli masę jabłkową na 4-6 warstw. Właśnie ten zasada jest stosowana w prasach typu pakietowego.

Rysunek 4. Filtr-diaphragma do prasy bez centralnego otworu, 100% nylon (Producent: SARL La Scourtinerie)
Metoda ta jest również stosowana do wyciskania oliwy z oliwek w małych zakładach. Tylko masa oliwkowa jest dzielona na 50 i więcej warstw.

Rysunek 5. Filtr-diaphragma do prasy z centralnym otworem, 100% polipropylen (Producent: Roberti Giovanni s.n.c.)
Jeśli masz dużo czasu, możesz wycisnąć jeszcze 5-10% więcej soku. W tym celu pozostaw masę jabłkową na końcu wyciskania pod naciskiem podnośnika lub śruby na kilka minut. Następnie podnieś podnośnik i poczekaj jeszcze chwilę. Powtarzaj tę operację, aż sok przestanie się wydobywać.
Wybór worka do filtracji soku
Aby uzyskać czysty sok z minimalną zawartością miąższu, należy używać worków z drobną siatką: 100% poliester (lawson) lub 100% len. Taki worek nadaje się do wyciskania soku z jabłek, gruszek, ananasów, imbiru, rabarbaru, winogron i innych soczystych twardych owoców, jagód lub warzyw, które zawierają duże włókna. Jagody i owoce z drobnymi włóknami będą zatykać worek filtracyjny (na przykład czarna porzeczka, śliwka, brzoskwinia itp.). Tkanina lniana jest bardzo mocna, jedna z nielicznych tkanin, która jest mocniejsza w mokrym stanie niż w suchym. Worki lniane są nieco droższe, ale bardziej ekologiczne, ponieważ przy wymianie worka do natury nie dostaje się plastik. Len to naturalne włókno, które całkowicie rozkłada się w sposób naturalny.

Rysunek 6. Worek do filtracji soku, 100% poliester (Producent: APPLE PRESS LTD.)
Jeśli chcesz uzyskać sok z miąższem, należy użyć worka z grubą siatką (100% polipropylen). Taki worek nadaje się do wyciskania soku z śliwek, moreli, brzoskwiń, czerwonej porzeczki, czarnej porzeczki i innych jagód i owoców. Worek z grubą siatką można również używać do jabłek, gruszek i winogron, ale sok w tym przypadku będzie mniej przezroczysty.

Rysunek 7. Worek do filtracji soku z grubą siatką, 100% polipropylen (Producent: APPLE PRESS LTD.)
Rekomendacja: zawsze dobrze jest mieć jeden zapasowy worek, aby proces wyciskania soku nie zatrzymał się z powodu rozerwanego worka.
Po użyciu prasy i rozdrabniacza należy umyć wszystkie części, które miały kontakt z sokiem, i dokładnie wysuszyć. Prasę i rozdrabniacz należy przechowywać w suchym, ciemnym miejscu. Od tego zależy trwałość twojej prasy do jabłek.
Za pomocą prasy sok można wyciskać nie tylko z jabłek i gruszek, pigwy, cydonii, ale także z jagód: winogron, porzeczek, czarnoowocowej jarzębiny, rokitnika. Z warzyw: buraków, marchwi, dyni, a nawet z ananasa, rabarbaru i imbiru.
Jednak przy wyciskaniu soku z jagód są pewne niuanse.
Jak wycisnąć sok z czarnej/czerwonej porzeczki - czytaj tutaj
Jeśli zamierzasz zrobić z jabłek cydr lub wino, to pozostaw zmieloną masę jabłkową na 1-2 dni przed wyciskaniem. W winiarstwie proces ten nazywa się maceracją. Zwiększy to wydajność soku i sprawi, że wino będzie bardziej aromatyczne.
Przydatne porady:
Dodaj do soku jabłkowego dynię. W tym celu zmiel dynię razem z jabłkami i wyciśnij sok. Sok dyniowy złagodzi kwasowość jabłek i nada mu delikatności.
Jeśli masz dużo gruszek, możesz zrobić sok gruszkowy lub jabłkowo-gruszkowy. Taki sok będzie słodszy i szczególnie przypadnie do gustu twoim dzieciom.
Smaczny i zdrowy sok można zrobić z innych owoców i warzyw, na przykład z marchwi lub buraków.
Dodaj do jabłek trochę aronii (czarnoowocowej jarzębiny). Sok nabierze czerwonego koloru i przyjemnego cierpkiego smaku.
4) Pasteryzować lub zamrozić;
Sok wyciśnięty — co dalej? Świeży sok jabłkowy przechowuje się w chłodzie przez 4-5 dni. Jeśli chcesz zachować sok na zimę, należy go pasteryzować i rozlać do słoików lub butelek. Pasteryzowany sok jabłkowy przechowuje się 1-2 lata. Świeży sok można również